Posibleng makautang kahit mababa ang kita sa Pilipinas, ngunit sa masikip na badyet, ang maling pautang ay maaaring kumain ng buong sahod. Bago pumirma, mahalagang malaman kung anong mga institusyon ang nagpapautang sa mga may maliit na kita, paano kalkulahin ang tunay na halaga ng utang, at ano ang inyong mga karapatan sa paniningil.
Hindi nagpapautang ang site na ito at hindi kami nagrerekomenda ng anumang nagpapautang. Layunin naming tulungan kayong magpasya kung makatuwiran ang utang, at kung oo, piliin ang pinakaligtas.
Una: may tulong bang papalit sa utang?
Kung isang beses na gastusin lamang ang kailangan, tulad ng ospital, libing o upa, alamin muna ang mga tulong ng DSWD at ng LGU. Nakalista ang mga ito sa aming gabay sa agarang tulong pinansyal sa Pilipinas. Mas makatuwiran ang pautang kapag inaasahan ang gastos, kasya ang hulog sa badyet, at walang libreng tulong.
Mga pautang ng SSS, GSIS at Pag-IBIG
Kung kayo ay miyembro, ito kadalasan ang pinakamurang mapagkukunan:
- SSS Salary Loan at Calamity Loan: para sa mga miyembrong may sapat na hulog; ibinabawas ang bayad sa sahod o binabayaran nang direkta.
- Pag-IBIG Multi-Purpose Loan at Calamity Loan: para sa mga miyembrong may sapat na kontribusyon.
- GSIS: may mga loan program para sa mga kawani ng gobyerno.
Tingnan ang kasalukuyang kondisyon sa opisyal na site ng bawat ahensya bago mag-apply.
Kooperatiba at microfinance
Kooperatiba
Ang mga credit at multi-purpose cooperative ay nagpapautang sa kanilang mga miyembro, kadalasan sa mas makatwirang kondisyon kaysa sa mga lending app. Ang mga kooperatiba ay nakarehistro sa Cooperative Development Authority (CDA). Bago sumali, tiyakin na rehistrado ang kooperatiba at unawain ang share capital at mga patakaran.
Microfinance
Ang mga microfinance institution at rural bank ay nagbibigay ng maliliit na pautang, lalo na sa mga kababaihang may maliit na negosyo. Maaari itong makatulong sa puhunan, ngunit madalas ay lingguhan ang hulog at mataas ang kabuuang halaga. Gamitin ito para sa negosyong kumikita, hindi para sa pang-araw-araw na gastusin.
Mga bangko ng gobyerno
Ang Landbank at DBP ay mga bangkong pag-aari ng gobyerno na may mga programa para sa mga magsasaka, maliliit na negosyo at iba pang sektor, kadalasan sa pamamagitan ng mga partner na kooperatiba o institusyon.
Paano malalaman ang tunay na halaga
Huwag lamang tingnan ang "interes kada buwan." Itanong ang lahat ng singil: processing fee, service fee, insurance, at multa sa pagkaantala. Kalkulahin ang kabuuang babayaran at ihambing sa halagang talagang matatanggap ninyo. Ang mga pautang na may "deduction upfront" ay mas mahal kaysa sa nakikita.
Sino ang nagbabantay: BSP, SEC at CIC
Ang mga bangko ay binabantayan ng Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP). Ang mga lending at financing company, kasama ang mga online lending app, ay kailangang rehistrado sa Securities and Exchange Commission (SEC). Ipinagbabawal ng SEC ang mapang-abusong paniningil, tulad ng pananakot at pagpapahiya sa mga contact. Ang Credit Information Corporation (CIC) naman ang nagtitipon ng credit history; ang mga late payment ay maaaring makaapekto sa susunod ninyong aplikasyon.
Kasya ba ang hulog sa badyet?
Bago mag-apply, gumawa ng simpleng badyet. Isulat ang lahat ng kita sa isang buwan, kasama ang sahod, pensiyon o tulong mula sa pamilya. Ibawas ang upa, kuryente, tubig, pagkain, pamasahe, gamot, matrikula at mga kasalukuyang hulog sa utang. Ang matitira lamang ang maaaring gamitin sa bagong hulog. Mag-iwan din ng kaunting reserba para sa biglaang gastos, dahil ito ang madalas na dahilan ng pagkaantala sa pagbabayad.
Checklist bago pumirma
- Alam ko ang kabuuang babayaran, hindi lamang ang hulog.
- Kasya ang hulog sa badyet kahit may biglaang gastos.
- Rehistrado ang nagpapautang sa SEC, BSP o CDA.
- Walang hiningi sa akin na bayad bago ilabas ang pautang.
- May kopya ako ng kontrata at iskedyul ng bayad.
Iwasan ang mga ito
Iwasan ang "5-6" at iba pang impormal na nagpapautang na may araw-araw na singil at napakataas na tubo. Iwasan ang mga app na humihingi ng access sa contacts at photos. Huwag mangutang para ipambayad sa ibang utang. Kung baon na sa utang, makipag-usap sa nagpautang para sa restructuring nang nakasulat, at magreklamo sa SEC o BSP kung may pang-aabuso sa paniningil.
Mga alok at tulong na maihahambing
- Cebuana Lhuillier — Malawak na network ng sanglaan na nag-aalok ng sangla sa alahas at gadget, pati micro-loan at microfinance loan para sa maliliit na negosyo.
- ASA Philippines Foundation — Non-profit na institusyong microfinance na nagpapautang ng maliliit na loan na walang kolateral sa mga kababaihang mababa ang kita na may maliit na negosyo.
- CARD Bank — Rural bank na nakatuon sa microfinance sa ilalim ng CARD MRI na nagbibigay ng loan para sa maliit na negosyo, pabahay at iba pa sa mahihirap na pamilya.
- CARD Bank — Isang rural bank na nakatuon sa microfinance sa ilalim ng CARD MRI, na nagbibigay ng maliliit na pautang at ipon sa mahihirap na pamilya.
- CARD Bank — CARD Bank: microfinance bank para sa maliliit na negosyo at mga pamilyang mababa ang kita.
- Land Bank of the Philippines — Land Bank of the Philippines: bangko na may personal at maliliit na pautang; ihambing ang interes at mga kondisyon bago pumirma.
Gabay na listahan ng mga tunay na institusyon, walang komersyal na ugnayan sa site. Suriin ang lisensya at kondisyon; huwag magbayad ng bayarin nang maaga.