Kredyt dla osób o niskich dochodach w Polsce

Przy niskiej pensji, zasiłku, rencie albo małej emeryturze bank często odmawia kredytu, a firmy pożyczkowe kuszą pieniędzmi „bez BIK” i „w 15 minut”. To właśnie osoby z najmniejszym budżetem płacą za pożyczki najwięcej i najczęściej wpadają w spiralę zadłużenia.

Ten poradnik wyjaśnia, jakie formy kredytu są w Polsce dostępne dla osób o niskich dochodach, jakie przepisy Cię chronią i co sprawdzić przed podpisaniem umowy. Creditpauvre.com nie udziela kredytów i nie jest pośrednikiem.

Najpierw pomoc, potem pożyczka

Zanim złożysz wniosek o kredyt, sprawdź, czy nie przysługuje Ci pomoc bezzwrotna: zasiłek celowy z ośrodka pomocy społecznej, dodatek mieszkaniowy, świadczenia rodzinne albo fundusz alimentacyjny. Jeśli pieniądze są potrzebne natychmiast, zajrzyj na naszą stronę o pilnej pomocy finansowej w Polsce.

Tańsze źródła pieniędzy, o których mało kto pamięta

• Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych – jeśli pracodawca go prowadzi, może udzielać pożyczek na cele mieszkaniowe i zapomóg, a o ich wysokości decyduje często sytuacja materialna pracownika.
• Kasa zapomogowo-pożyczkowa – działa w części zakładów pracy i udziela członkom pożyczek na korzystnych warunkach.
• Banki spółdzielcze – zwłaszcza w mniejszych miejscowościach znają lokalnych klientów i bywają bardziej elastyczne, choć również badają zdolność kredytową.
• SKOK-i – spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe obsługują swoich członków; warto porównać ich ofertę z bankiem.
• Rodzina lub znajomi – pożyczka zapisana na prostej umowie z kwotą i terminem spłaty pozwala uniknąć nieporozumień.

Kto pilnuje rynku i jak sprawdzić pożyczkodawcę

Banki, SKOK-i i instytucje pożyczkowe nadzoruje Komisja Nadzoru Finansowego (KNF). Firma pożyczkowa musi być wpisana do rejestru instytucji pożyczkowych prowadzonego przez KNF. Komisja publikuje także listę ostrzeżeń publicznych o podmiotach działających bez wymaganego zezwolenia. Zanim podasz komuś swoje dane, sprawdź oba te źródła.

Przepisy ograniczają maksymalne odsetki oraz maksymalne pozaodsetkowe koszty kredytu konsumenckiego. Mimo to pożyczki krótkoterminowe pozostają drogie. Zawsze porównuj RRSO (rzeczywistą roczną stopę oprocentowania) i całkowitą kwotę do zapłaty. Od umowy kredytu konsumenckiego możesz odstąpić w ciągu 14 dni, ale musisz wtedy zwrócić pożyczone pieniądze.

Przed zawarciem umowy kredytodawca ma obowiązek przekazać Ci formularz informacyjny z najważniejszymi warunkami oraz ocenić Twoją zdolność kredytową. Przeczytaj go spokojnie w domu, zwłaszcza zapisy o opłatach za opóźnienie, prowizji i ubezpieczeniu. Jeśli czegoś nie rozumiesz, nie podpisuj umowy w pośpiechu.

BIK, BIG i bazy dłużników

Bank sprawdza historię kredytową w Biurze Informacji Kredytowej (BIK). Zaległości mogą też trafić do biur informacji gospodarczej, takich jak BIG InfoMonitor, KRD czy ERIF. Wpis w tych bazach znacznie utrudnia uzyskanie kredytu.

• Masz prawo do bezpłatnego raportu o sobie w określonych odstępach czasu.
• Błędne lub nieaktualne dane możesz reklamować u wierzyciela.
• Oferty „pożyczki bez baz” są zwykle najdroższe i często pochodzą od podmiotów, które warto sprawdzić szczególnie dokładnie.

Formy kredytu, przy których trzeba uważać

Przy małym budżecie szczególnie ryzykowne są:

• chwilówki spłacane kolejnymi chwilówkami;
• limity na karcie i w koncie, które łatwo stają się stałym długiem;
• zakupy na raty i „kup teraz, zapłać później” w sklepach internetowych;
• kredyty konsolidacyjne, które obniżają ratę, ale wydłużają okres spłaty i podnoszą łączny koszt;
• pożyczki pod zastaw mieszkania od podmiotów pozabankowych, w których można stracić dach nad głową.

Dla przyszłych przedsiębiorców

Jeśli jesteś zarejestrowany w urzędzie pracy jako bezrobotny i chcesz założyć działalność, zapytaj w powiatowym urzędzie pracy o jednorazowe środki na podjęcie działalności gospodarczej. To dotacja, a nie kredyt, ale wiąże się z warunkami, których trzeba dotrzymać. Przed zaciągnięciem pożyczki na firmę policz, czy przychody realnie pozwolą ją spłacić.

Gdy długów jest już za dużo

Jeśli nowe pożyczki służą do spłaty starych, kolejny kredyt tylko pogorszy sytuację. Skorzystaj z nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w swoim powiecie, zwróć się do Rzecznika Finansowego w sporze z instytucją finansową lub rozważ z doradcą upadłość konsumencką. Rozmowa z wierzycielem o rozłożeniu długu na raty jest często skuteczniejsza niż nowa pożyczka.

Lista kontrolna przed podpisaniem umowy

• Sprawdź najpierw pomoc bezzwrotną i pożyczkę z funduszu socjalnego w pracy.
• Policz miesięczny budżet i upewnij się, że rata się w nim zmieści.
• Porównaj RRSO i całkowitą kwotę do zapłaty u kilku podmiotów.
• Sprawdź firmę w rejestrze KNF i na liście ostrzeżeń publicznych.
• Pobierz raport BIK, zanim złożysz wniosek.
• Nie płać żadnej opłaty z góry za przyznanie pożyczki.
• Ignoruj oferty w mediach społecznościowych i od nieznanych „doradców” na komunikatorach.
• Nigdy nie przekazuj loginu do banku, kodów BLIK ani skanu dowodu osobistego.