สำหรับผู้มีรายได้น้อยในประเทศไทย การกู้เงินมักเป็นเรื่องยาก ธนาคารพาณิชย์ขอเอกสารรายได้ที่หลายคนไม่มี โดยเฉพาะแรงงานนอกระบบ ผู้ค้าขายรายย่อย ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่ทำงานรายวัน หลายคนจึงหันไปพึ่งเงินกู้นอกระบบซึ่งดอกเบี้ยสูงและมักมาพร้อมการทวงหนี้ที่รุนแรง คู่มือนี้อธิบายว่ามีสินเชื่อแบบใดบ้างที่เหมาะกับคนงบน้อย ควรเปรียบเทียบต้นทุนอย่างไร และเมื่อใดที่ไม่ควรกู้เพิ่ม
Creditpauvre.com ไม่ได้ปล่อยกู้ ไม่ได้เป็นตัวกลาง และไม่ได้ส่งต่อข้อมูลของคุณให้ผู้ให้กู้รายใด เป้าหมายคือช่วยให้คุณตัดสินใจได้อย่างรอบคอบก่อนลงชื่อในสัญญาใด ๆ
ถามตัวเองก่อน: ต้องการเงินกู้ หรือต้องการความช่วยเหลือ
หลายครั้งปัญหาที่แท้จริงคือเงินขาดมือชั่วคราว เช่น ค่าเช่าบ้าน ค่าเทอมลูก ค่ารักษาพยาบาล หรือค่าไฟที่ค้างชำระ ในกรณีเช่นนี้ ความช่วยเหลือที่ไม่ต้องคืนอาจมีอยู่แล้ว เช่น สวัสดิการจากกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ เบี้ยยังชีพ หรือความช่วยเหลือจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อ่านรายละเอียดได้ในคู่มือ ความช่วยเหลือทางการเงินเร่งด่วนในประเทศไทย
หากรายจ่ายมากกว่ารายได้ทุกเดือน การกู้เงินจะไม่ช่วยแก้ปัญหา แต่จะเพิ่มดอกเบี้ยและทำให้หนี้พอกพูนขึ้น
ใครกำกับดูแล และเครดิตบูโรคืออะไร
ธนาคารแห่งประเทศไทยกำกับดูแลธนาคารพาณิชย์และสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับ ส่วนธนาคารของรัฐอยู่ภายใต้กระทรวงการคลัง ผู้ให้กู้ที่ถูกกฎหมายมักตรวจสอบประวัติการชำระหนี้ของคุณกับบริษัท ข้อมูลเครดิตแห่งชาติ หรือที่เรียกกันว่าเครดิตบูโร
- ประวัติค้างชำระ: การจ่ายบัตรเครดิตหรือค่างวดล่าช้าจะถูกบันทึกและอาจทำให้กู้ยากขึ้น
- ตรวจสอบข้อมูลของตัวเอง: คุณมีสิทธิ์ขอดูรายงานเครดิตของตนเองได้ และควรตรวจดูว่าข้อมูลถูกต้อง
- ไม่มีประวัติเลย: ผู้ที่ไม่เคยกู้ในระบบอาจถูกประเมินยาก แต่ไม่ได้หมายความว่าจะกู้ไม่ได้เสมอไป
ทางเลือกสินเชื่อที่เหมาะกับผู้มีรายได้น้อย
ธนาคารของรัฐ
ธนาคารออมสินและธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) มีบทบาทในการให้บริการทางการเงินแก่ประชาชนรายย่อย เกษตรกร และผู้ประกอบอาชีพอิสระ บางช่วงรัฐบาลมีโครงการสินเชื่อเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนหรือสินเชื่อเพื่อประกอบอาชีพผ่านธนาคารเหล่านี้ เงื่อนไขเปลี่ยนแปลงตามโครงการ จึงควรสอบถามที่สาขาโดยตรง
สหกรณ์ออมทรัพย์และกองทุนหมู่บ้าน
หากคุณเป็นสมาชิกสหกรณ์ออมทรัพย์ของที่ทำงาน หรือสหกรณ์ในชุมชน การกู้จากสหกรณ์มักมีเงื่อนไขที่เป็นธรรมกว่าแหล่งอื่น กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองก็เป็นอีกแหล่งเงินทุนในระดับชุมชน โดยมีคณะกรรมการในพื้นที่เป็นผู้พิจารณา
พิโกไฟแนนซ์และนาโนไฟแนนซ์
สินเชื่อพิโกไฟแนนซ์เป็นสินเชื่อรายย่อยในระดับจังหวัดที่ต้องได้รับอนุญาตจากกระทรวงการคลัง จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นทางเลือกแทนหนี้นอกระบบ ส่วนนาโนไฟแนนซ์เป็นสินเชื่อสำหรับประกอบอาชีพ ก่อนกู้ควรตรวจสอบว่าผู้ให้กู้ได้รับอนุญาตจริง
สถานธนานุบาลและโรงรับจำนำของรัฐ
การจำนำทองหรือสิ่งของที่สถานธนานุบาลของเทศบาล หรือโรงรับจำนำของสำนักงานธนานุเคราะห์ ภายใต้กระทรวงการพัฒนาสังคมฯ อาจเป็นทางออกระยะสั้นที่ต้นทุนชัดเจนกว่าเงินกู้นอกระบบ แต่ต้องไถ่ถอนตามกำหนด มิฉะนั้นจะเสียของ
ครอบครัวและคนใกล้ชิด
การยืมเงินจากญาติหรือเพื่อนอาจไม่มีดอกเบี้ย แต่ควรเขียนบันทึกยอดเงินและกำหนดวันคืนให้ชัดเจน เพื่อรักษาความสัมพันธ์
อันตรายของหนี้นอกระบบ
เงินกู้นอกระบบ เช่น เงินกู้รายวันหรือ "เงินด่วน" ที่ประกาศตามเสาไฟฟ้าหรือในโซเชียลมีเดีย มักคิดดอกเบี้ยสูงเกินกว่าที่กฎหมายกำหนด และใช้วิธีทวงหนี้ที่ข่มขู่ ประเทศไทยมีกฎหมายควบคุมการทวงถามหนี้ซึ่งห้ามการข่มขู่ ประจาน หรือใช้ความรุนแรง หากถูกทวงหนี้อย่างไม่เป็นธรรม คุณสามารถแจ้งตำรวจหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้
เปรียบเทียบต้นทุนให้ถูกต้อง
อย่าดูแค่ยอดผ่อนต่อเดือน ให้ขออัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงต่อปี (Effective Rate) และยอดเงินที่ต้องจ่ายคืนทั้งหมดเป็นลายลักษณ์อักษร
- วงเงินกู้และยอดชำระคืนทั้งหมด
- อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงต่อปี
- ค่าธรรมเนียม ค่าประกัน และค่าใช้จ่ายอื่น
- ดอกเบี้ยและค่าปรับเมื่อชำระล่าช้า
- เงื่อนไขการปิดบัญชีก่อนกำหนด
หากมีหนี้อยู่แล้ว
ถ้าคุณมีหนี้บัตรเครดิตหรือสินเชื่อส่วนบุคคลหลายก้อน การกู้ก้อนใหม่เพื่อจ่ายก้อนเก่ามักทำให้สถานการณ์แย่ลง ลองติดต่อเจ้าหนี้เพื่อขอปรับโครงสร้างหนี้ หรือศึกษาโครงการคลินิกแก้หนี้ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยร่วมกับสถาบันการเงินจัดขึ้น ซึ่งช่วยลูกหนี้บัตรเครดิตและสินเชื่อส่วนบุคคลที่ไม่มีหลักประกัน นอกจากนี้ ศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงินของธนาคารแห่งประเทศไทยรับเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับสถาบันการเงิน
สัญญาณของมิจฉาชีพ
- เรียกเก็บค่าดำเนินการ ค่าค้ำประกัน หรือค่าปลดล็อกก่อนโอนเงินกู้
- ติดต่อผ่านไลน์ เฟซบุ๊ก หรือข้อความ SMS พร้อมสัญญาว่า "อนุมัติง่าย ไม่เช็กบูโร"
- ขอรหัส OTP รหัสผ่านแอปธนาคาร หรือให้ติดตั้งแอปที่ไม่รู้จัก
- แอบอ้างชื่อธนาคารของรัฐหรือหน่วยงานราชการ
ผู้ให้กู้ที่ถูกกฎหมายจะไม่เรียกเก็บเงินก่อนปล่อยกู้ หากสงสัย ให้โทรสอบถามธนาคารผ่านเบอร์ทางการเท่านั้น
รายการตรวจสอบก่อนยื่นกู้
- ฉันได้ตรวจสอบสิทธิ์สวัสดิการและความช่วยเหลือที่ไม่ต้องคืนแล้วหรือยัง
- ฉันทำงบประมาณแล้วหรือยังว่าผ่อนไหวแม้ในเดือนที่รายได้น้อย
- ฉันเปรียบเทียบข้อเสนออย่างน้อยสองแห่งแล้วหรือยัง
- ฉันรู้ยอดชำระคืนทั้งหมดและดอกเบี้ยที่แท้จริงหรือไม่
- ผู้ให้กู้ได้รับอนุญาตถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่
สินเชื่อและความช่วยเหลือที่ควรเปรียบเทียบ
- มูลนิธิกระจกเงา (The Mirror Foundation) — องค์กรไม่แสวงหากำไรที่ทำงานช่วยเหลือกลุ่มเปราะบางในสังคม เช่น คนไร้บ้านและผู้ยากไร้ ผ่านโครงการด้านสังคมหลากหลายรูปแบบ
- คลินิกแก้หนี้ by SAM — โครงการช่วยเหลือลูกหนี้บุคคลที่มีหนี้เสียจากบัตรเครดิตและสินเชื่อส่วนบุคคล ให้ปรับโครงสร้างหนี้และผ่อนชำระได้ตามความสามารถ
- Muang Thai Capital — บริษัทผู้ให้สินเชื่อจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ ให้บริการสินเชื่อทะเบียนรถ สินเชื่อส่วนบุคคล และสินเชื่อนาโนไฟแนนซ์ผ่านสาขาจำนวนมากทั่วประเทศ
- Scholars of Sustenance (SOS) Thailand — มูลนิธิที่ร่วมจัดตั้งธนาคารอาหารของประเทศไทย โดยรวบรวมอาหารส่วนเกินที่ยังรับประทานได้ไปแจกจ่ายให้ชุมชนและผู้ขาดแคลน
- ธนาคารออมสิน — ธนาคารออมสิน: ธนาคารที่มีสินเชื่อส่วนบุคคลและสินเชื่อเพื่อรายย่อย ควรเปรียบเทียบดอกเบี้ยและเงื่อนไขก่อนลงนาม
- ธ.ก.ส. — ธ.ก.ส.: ธนาคารที่มีสินเชื่อส่วนบุคคลและสินเชื่อเพื่อรายย่อย ควรเปรียบเทียบดอกเบี้ยและเงื่อนไขก่อนลงนาม
รายชื่อสถาบันจริงเพื่อเป็นข้อมูลเท่านั้น ไม่มีความเกี่ยวข้องทางการค้ากับเว็บไซต์ ตรวจสอบใบอนุญาตและเงื่อนไข และอย่าจ่ายค่าธรรมเนียมล่วงหน้า
